Féadtar gearán a dhéanamh i gcoinne an Bhoird um Fhaisnéis do Shaoránaigh (an BFS) mura gcomhlíonann siad forálacha Ailt 25, 26, 27 agus 28 den Acht um Míchumas, 2005. Baineann na hailt seo den Acht le rochtain ag daoine atá faoi mhíchumas ar an méid a leanas:

• Foirgnimh phoiblí an BFS;
• Scéimeanna agus seirbhísí an BFS;
• seirbhísí a sholáthraítear don BFS; nó
• faisnéis.

Faoi Alt 39(2) den Acht, is iad seo a leanas na nósanna imeachta a bhaineann le gearáin a dhéanamh agus a fhiosrú.

Gearán a dhéanamh

Féadfaidh duine gearán a dhéanamh nó féadfaidh na daoine a leanas gearán a dhéanamh thar a c(h)eann:

• céile/páirtnéir, tuismitheoir nó gaol;
• caomhnóir nó duine a ghníomhaíonn in loco parentis leis an duine sin;
• ionadaí dlíthiúil;
• abhcóide pearsanta;
• duine eile atá ag déanamh abhcóideachta thar ceann an duine sin lena thoiliú.

Ní mór gearáin a dhéanamh i scríbhinn. Áirítear leis seo ríomhphost nó facs.
Cuir do shonraí teagmhála san áireamh agus luaigh go soiléir gur gearán é faoin Alt 38 den Acht um Míchumas 2005.
Déan cur síos, chomh soiléir agus is féidir, ar an gcaoi ar theip ar an BFS rochtain ar a sheirbhísí a sholáthar.

Ní mór an gearán a dhéanamh chuig:

Tar éis an gearán a fháil, cuirfidh an Príomhfheidhmeannach an cheist faoi bhráid an Oifigigh Fiosrúcháin (féach Nóta 2 thíos). Cuirfear an gearánaithe ar an eolas nuair a tharlaíonn an t‑atreorú.

Gearán a fhiosrú

Tá an tOifigeach Fiosrúcháin freagrach as an ngearán a scrúdú i gcomhréir leis na nósanna imeachta a shonraítear faoi Alt 39 den Acht um Míchumas 2005.
Déanfar an fiosrúchán go príobháideach agus beidh an tOifigeach Fiosrúcháin neamhspleách ar feadh an phróisis.

Cad a dhéanfaidh an tOifigeach Fiosrúchán:

• Déanfaidh an tOifigeach Fiosrúcháin an gearán a admháil i scríbhinn.
• Déanfaidh an tOifigeach Fiosrúcháin athbhreithniú ar an ngearán chun a dhearbhú an mbaineann sé le hoibleagáidí an BFS faoi Ailt 25 go 28 den Acht um Míchumas 2005.
• Déanfaidh an tOifigeach Fiosrúcháin cinneadh an bhfuil an gearán bailí nó an bhfuil sé gan bhunús (amhrasach nó míréasúnta).
• Má chuirtear amhras nó míréasúnacht in iúl, cuirfear an gearánaithe agus an Príomhfheidhmeannach ar an eolas.
• Iarrfaidh an tOifigeach Fiosrúcháin faisnéis bhreise más gá agus socróidh sé sprioc‑am chun í a sholáthar.
• Rachfaidh an tOifigeach Fiosrúcháin i gcomhairle le daoine nó le heagraíochtaí ábhartha chun faisnéis a bhailiú.
• Déanfaidh an tOifigeach Fiosrúcháin agallaimh, más cuí, lena n‑áirítear agallamh leis an ngearánaithe nó le daoine eile bainteacha.
• Coinneoidh an tOifigeach Fiosrúcháin taifead i scríbhinn ar gach céim den fhiosrúchán.

Toradh an fhiosrúcháin

Nuair a bheidh an fiosrúchán críochnaithe, ullmhóidh an tOifigeach Fiosrúcháin tuarascáil i scríbhinn. Áireoidh an tuarascáil:

• cinneadh maidir le cibé ar theip ar an BFS a oibleagáidí a chomhlíonadh faoi na hailt ábhartha den Acht um Míchumas 2005; agus
• más dearbhaithe é go raibh teip ann, na céimeanna is gá don BFS a ghlacadh chun cloí leis an Acht.

Seolfar an tuarascáil chríochnaithe chuig an ngearánaithe agus chuig an bPríomhfheidhmeannach.
Leis sin, cuirtear deireadh leis an bpróiseas fiosrúcháin.

Nótaí

Nóta 1: Nósanna imeachta faoi Alt 39(2)
Foráiltear in Alt 39(2) go gcuirfidh ceann comhlachta phoiblí nósanna imeachta i dtoll a chéile i dtaca le gearáin a dhéanamh agus a fhiosrú, agus aon cheisteanna eile a bhaineann le gearáin a mheasann sé/sí is cuí.
Ní mór na nósanna imeachta sin a fhoilsiú chun go mbeidh siad inrochtana don phobal.

Nóta 2: Ceapachán agus ról an Oifigigh Fiosrúchán
Cheap an Príomhfheidhmeannach, mar cheann an Bhoird um Fhaisnéis do Shaoránaigh, Oifigeach Fiosrúcháin i gcomhréir le hAlt 39(1) den Acht um Míchumas 2005 chun gearáin a fhiosrú a dhéantar faoi Alt 38 den Acht.
Beidh an tOifigeach Fiosrúcháin neamhspleách i bhfeidhmiú a fheidhmeanna. Déanfar an fiosrúchán go príobháideach agus de réir na nósanna imeachta a leagtar amach san Acht.
Tá sé de dhualgas ar an Oifigeach Fiosrúcháin an gearán a scrúdú go cóir agus go cuimsitheach, gan tionchar ó aon pháirtí.